inloggen  |  aanmelden

Den Ouden geeft lezing over bodemleven en bodemvruchtbaarheid op themadag KPB-ISA

Gepubliceerd op: 28 Oktober 2015

Op zaterdag 10 oktober jl. is er door KPB-ISA wederom een interessante themadag georganiseerd op het terrein van IPC te Arnhem. KPB (Kring Praktiserende Boomverzorgers) als de Nederlandse afdeling van ISA (International Society Arboriculture) is een vooraanstaande kennisvereniging als het gaat om boomverzorgers. Om het kennisniveau op peil te houden en uit te breiden verzorgd men regelmatig een themadag. Deze keer is het thema Bodem. Een gezonde boom begint bij een gezonde groeiplaats en daar kunnen Hans van der Staak (Familiebedrijf Den Ouden Groep uit Schijndel) en Marc Siepman (Gevoel voor Humus) natuurlijk veel over vertellen.

Hans van der Staak en Marc Siepman hebben voor deze dag een interessante lezing verzorgt. Samen hebben ze eigenlijk wel de complete bodem onder handen genomen. Waar Marc voornamelijk over bodemleven en ziektes informeerde, gaf Hans handvaten om de bodem te onderzoeken en ervoor te zorgen dat er duidelijkheid kwam over het Chemische en Fysische deel van de bodem. Hans heeft in zijn leven al heel wat onderzocht, in de kunstmestindustrie gewerkt en tuinders geadviseerd, maar inmiddels helemaal overtuigd van de noodzaak om onze bodem zo natuurlijk mogelijk in te richten. Marc heeft een compleet andere achtergrond, maar is sinds enkele jaren helemaal in de bodem verzeild geraakt en heeft hier zo’n beetje zijn levenswerk van gemaakt.


Foto: Links Marc Siepman, Midden Hans v/d Staak en Rechts Nicolaas Verloop Voorzitter KPB-ISA

Hans begint zijn verhaal tweezijdig. We kunnen opdrachtgevers en gemeentes met de huidige wetenschap m.b.v. laboratorium analyses en bijbehorende bestekservice goed helpen om aan te geven wat voor kwaliteit er geleverd dient te worden en ze behoeden voor slechte groeiplaatsen. Hier is veel onderzoek naar gedaan. We hebben het hier over nieuwe groeiplaatsen. Een stuk lastiger is het om d.m.v. een laboratorium analyse aan te geven of een bestaande situatie volstaat en wat daar dient te gebeuren om er een gezonde groeiplaats van te maken wanneer bijvoorbeeld een boom slecht staat te groeien. Ervaring geeft weer dat het zogeheten ploffen en organische stof op deze manier toevoegen goed werkt, maar er komen meer zaken bij kijken.

Wanneer een groeiplaats in balans is en er een gezond bodemleven heerst zou het zo moeten zijn dat de groeiplaats zelfvoorzienend is geeft Marc Siepman aan. Dat wil ook zeggen dat de bodem constant in beweging is als deze eenmaal tot “rust” is gekomen. Klinkt raar, maar wanneer een bodem tot rust is gekomen kan het bodemleven weer tot stand komen en zal dus constant veranderen en in beweging zijn. Gedurende vele jaren wordt de grond steeds beter van kwaliteit en wordt er humus gecreëerd. Van een gezonde grond voor een eenjaarsbegroeiing naar een bodem geschikt voor een climaxboom gaat veel tijd overheen, als we naar de natuur kijken. In een stedelijke omgeving planten wij bomen in een grond die we in de meeste gevallen ’s ochtens pas aanbrengen en verwachten dat daar een climaxboom als een eik in gaat groeien. Het gekke is, het lukt ons ook nog. Helaas is deze informatie nog niet ruim beschikbaar en dienen we onze kennis zo goed mogelijk te verspreiden vertelt Hans.

Hans laat de zaal op een gegeven moment wel even schrikken door een beeld van steenwolteelt op de projector te tonen. We waren het eerder roerend met elkaar eens dat er geen gezonde boom bestaat zonder bodemleven, maar weet je dat wij als Nederlandse tuinbouw de beste opbrengst hebben per m2 en dat hier geen enkel bodemleven aan te pas komt. Chemisch gezien heeft een plant slechts 12 elementen nodig. Wij als mensen hebben wel meer nodig, maar een plant groeit op 6 hoofdelementen en 6 spoorelementen. We kennen de meest gebruikte N Stikstof, P Fosfaat en K Kali wel. Het gaat er wel om hoe we deze elementen beschikbaar krijgen, en daar speelt in een groeiplaats het bodemleven een cruciale rol. Daarbij zien we in het stedelijk groen een ander probleem, namelijk de civiel technische eisen. Om een weg, trottoir of plein niet te laten verzakken, heb je een bepaalde draagkracht nodig. Daarbij is er ook vaak een vochtprobleem, er valt ongeveer 1 meter water per jaar per m2 en de boom heeft daar ongeveer 70% a 80% van nodig. In een stedelijke omgeving gaat er veel meer direct het riool in. Groeiplaatsen zoals een boombunker, bomengranulaat en bomenzand / sandwich constructie hebben hierop ingespeeld en zorgen desondanks toch voor een stabiele en voedingsrijke plek waar de boom goed in gedijd.


Foto: Rechts Jarno van Veelen, adviseur bodemverbeteraars Den Ouden geeft uitleg bij de groeiplaatsen

We kunnen zonder bodemleven en met kunstmest alles laten groeien, maar moeten ons wel afvragen waarom de ontdekker en eerste gebruiker van kunstmest Justus von Liebig vervolgens de rest van zijn leven besteed heeft om kunstmest te bestrijden. Het is een korte termijnoplossing en maakt de rest van de bodem kapot. Wanneer we voor meerdere jaren voeding willen voor een boom komt men toch iedere keer weer uit bij een stabiele organische stof waarin de voedingsstoffen in de juiste verhouding aanwezig zijn zoals in een goed uitgerijpte RHP natuurcompost.

Hans van der Staak vertelt dat compost gemaakt van snoeihout alle nutriënten al in de goede samenstelling bevat. Een boom neemt deze in de goede hoeveelheid op en tijdens het composteer proces blijft dit bewaard om vervolgens weer in de bodem terug gebracht te worden. Het bodemleven kan deze langzaam beschikbaar maken voor de boom en zo zorgt deze symbiose voor de lange termijn voor voeding. Hiermee helpen we de natuur een handje op een natuurlijke manier.

Kortom we weten al heel veel van onze bodem en zijn er van overtuigd dat bodemleven en natuurcompost de beste samenwerking is om nutriënten beschikbaar te maken voor een boom of plant. De uitdaging zit hem voornamelijk in de civiel en cultuur technische behoeftes die tegenstrijdig met elkaar zijn op te lossen. Daarbij is de kennis die we momenteel hebben lang nog niet bij iedereen bekend en merken dat zelf professionals in de sector niet altijd goed op de hoogte zijn van onze bodem. KPB-ISA draagt zijn steentje met dit soort themadagen al bij, laten we dit goede voorbeeld volgen.

Jarno van Veelen en Hans van der Staak
Den Ouden Groep
 

Een greep uit ons leveranciersregister


Roelofs is een modern familiebedrijf met een ruim 55-jarige staat van dienst in...

Binnen en buiten Europa hebben wij reeds honderden parken mogen voorzien van kleur...

Fides Expertise BV heeft ervaring in het uitvoeren van vooropnames, het monitoren van trillingen...